Yalansavar-logo

Yalansavar

Turkish Talk

Sorgulayıcı düşünce ve bilimsel yönteme gönül vermiş bir grup skeptik ve bilim tutkunu birarada.

Sorgulayıcı düşünce ve bilimsel yönteme gönül vermiş bir grup skeptik ve bilim tutkunu birarada.

Location:

Turkey

Description:

Sorgulayıcı düşünce ve bilimsel yönteme gönül vermiş bir grup skeptik ve bilim tutkunu birarada.

Language:

English


Episodes

Yalansavar 23 -Koronavirüs

3/12/2020
Tüm dünyanın koronavirüsü ile mücadele ettiği ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından global salgın ilan edilen şu günlerde, basında ve sosyal medyada yer alan korona virüsü ile ilgili yanlış bilgilendirmeleri ve yaygın mitleri eleştirel düşünce gözlüğümüzle irdeliyor, insanları bunlara inandıran etmenler hakkında sohbet ediyoruz. En yaygın koronavirüs mitleri hangileri? Koronavirüsten korunmak için geçerli ve kanıtlanmış yöntemler hangileri? İnsanlar neden bu yanlış inanışlara ve mitlere...

Duration:01:02:03

Yalansavar 22 -Uydurma Haberler

3/3/2020
Podcastımızın bu bölümünde etrafımızı her geçen gün daha da saran yalan ve uydurma haberler ve bunlarla nasıl mücadele edebileceğimiz hakkında sohbet ediyoruz. Uydurma haber, asparagas, hiciv haberciliği ve bunların birbirinden farkları nelerdir? İlk uydurma haberler hangileriydi? Sosyal medyanın uydurma haberlere etkisi ne? Asılsız haberlerle mücadele etmek için nelere dikkat etmeliyiz?

Duration:01:00:39

Yalansavar 21 - 2019 Kehanetleri

2/2/2020
Bundan yaklaşık bir yıl önce Yalansavar olarak ünlü medyumların 2018 için yaptıkları kehanetleri incelemiş, ve Yalansavar ekibi olarak astrolog/medyumların kullandıklar kehanet tekniklerini uygulayarak bizler de 2019 yılı için bazı kehanetlerde bulunmuştuk. Aradan bir yıl geçti ve hem medyatik astrologların hem de 2019 yılı için yaptıkları kehanetleri değerlendirme vakti geldi. Bu bölümde yapılan kehanetlerin ne kadarının tuttuğunu inceliyor, medyatik astrologların performansı ile Yalansavar...

Duration:00:54:40

Yalansavar 20 - Alkali Diyet

9/30/2019
Uzunca bir aradan sonra podcast yayınlarımıza son dönemde oldukça popüler olan Alkali Diyet kavramını irdeleyerek devam ediyoruz. İçinde kafa karıştıran pek çok kimyasal kavram ve terminoloji barındıran bu moda diyetin iddialarının geçerliliğini inceliyor, bu diyetin tarihteki çıkış noktasını anlatıyor ve neden pek çok kişinin bu mucize diyetten medet umduğu hakkında sohbet ediyoruz. Temel kimya bilgisi: asit, baz ve pH nedir? Alkali diyet kavramı ilk ne zaman ortaya çıktı? Homeostaz nedir?...

Duration:00:57:59

Yalansavar 19 - 2019 Kehanetleri

1/10/2019
2019 yılının ilk bölümünde ünlü astrologlar tarafından 2018 için yapılmış yapılmış muhtelif kehanetleri mercek altına alıyoruz. Ünlü astrologların geçtiğimiz yıl için muhtelif basın ve yayın organlarına verdikleri demeçlerde ne gibi olayların yaşanacağına ilişkin kehanetlerde bulunduklarını anımsıyor, bu kehanetlerin hangilerinin tuttuğunu, ne kadarının boş çıktığını inceliyoruz. İlaveten, kehanetlerin neden bu kadar popüler olduğundan ve iyi kehanet etme sanatının inceliklerinden...

Duration:01:01:37

Yalansavar 18 - Kanıya varma

12/9/2018
Podcastımızın bu bölümünde gündelik yaşantımızda nasıl kanı oluşturduğumuzdan, neyin daha inanılır olduğuna nasıl karar verdiğimizden, inanılır bulduğumuz şeyleri inanması zor olandan nasıl ayırdığımızdan bahsediyoruz. Farklı kanaatlerin, inançların birbirlerine göre ağırlığı ve geçerliğini anlamak için ne gibi yöntem ve araçların mevcut olduğu ve bu yöntemleri eleştirel düşünceye ve bilimsel yönteme nasıl uyarlayabileceğimiz hakkında konuşuyoruz. Farklı kanı ve inançların hepsi aynı...

Duration:01:02:34

Yalansavar 17 - Palavra, palavra, palavra...

10/25/2018
Podcastımızın bu bölümünde, bir okurumuzu bize yönelttiği "sizce doğru budur diyebileceğiniz güvenilir bilgilere nasıl ulaşıyorsunuz?" sorusundan yola çıkarak karşımıza çıkan iddiaları nasıl irdelediğimiz hakkında sohbet ediyoruz. Eleştirel düşünce alışkanlığının temeli olan doğru ve tarafsız sorgulama yapmanın öneminden, okuduğumuz veya duyduğumuz bir iddianın doğruluğunu teyit ederken atacağımız ilk adımlardan bahsediyoruz. İddia kaynaklarının güvenilirliği nasıl anlaşılır? İddianın...

Duration:00:52:47

Yalansavar 16 - Büyü Düşüncesi

6/6/2017
Podcastımızın bu bölümünde batıl inançların çoğunun temelinde yatan büyü düşüncesi konusuna eğiliyoruz. Pek çok yerde karşımıza çıkan, çoğumuzun farkında olmadan zaman zaman içine düştüğü büyü düşüncesi örneklerini inceliyor, bu kavramın olası kökenleri, gündelik hayatımıza etkisi ve büyü düşüncesini tanımanın eleştirel düşünce açısından önemi hakkında sohbet ediyoruz. Büyü düşüncesi nedir? Frazer'ın sempatik büyü kavramı, benzerlik ve bulaşıcılık ilkesi. Büyü düşüncesinde şans faktörü ....

Duration:01:07:28

Yalansavar 15 - Dünya Dışı Yaşam (2)

3/31/2017
Podcastımızın bu bölümünde bir önceki bölümde başladığımız dünya dışı yaşam ihtimalinden ve sıklıkla medyada duyduğumuz UFO (tanımlanamayan uçan cisim) gözlemlerinden bahsetmeye devam ediyoruz. Fotoğraflarda görülen ve UFO sanılan lekeler neler? Uçan Daire sanılan ilginç atmosfer olayları nelerdir? Fermi paradoksu nedir? Bu kadar çok gezegen varsa uzaylılar nerede?

Duration:00:52:49

Yalansavar 14 - Dünya Dışı Yaşam (1)

2/16/2017
Podcastımızın bu bölümünde dünya dışı yaşam ihtimalinden ve sıklıkla medyada duyduğumuz UFO (tanımlanamayan uçan cisim) gözlemlerinden bahsediyoruz. Uzunca bir sohbet olduğu için, bu konuyu arka arkaya iki bölüm halinde işleyeceğiz. Dünya dışı yaşam mümkün mü? Drake eşitliği nedir? Evren ne kadar büyük?Yaşanabilir gezegen arayışı ve Kepler misyonu. Belirli başlı UFO gözlemleri, Roswell olayı.

Duration:00:48:33

Yalansavar 13 - Grip (Influenza)

12/5/2016
Podcastımızın bu bölümünde genelde kış aylarında yakamıza yapışan ve hafife aldığımız halde zaman zaman ciddi komplikasyonlara neden olabilen grip hastalığından bahsediyor ve grip ile ilgili sık duyduğumuz yanlış inanışları irdeliyoruz. Grip (influenza) ve diğer soğuk algınlığı yapan virüsler arasındaki farklar nelerdir? Tarihteki önemli grip salgınlarında neler yaşandı? Gripten korunma yolları nelerdir? Kimler grip aşısı olmalı? Grip aşısı grip yapar mı? Antibiyotik gribe iyi gelir mi?...

Duration:01:05:55

Yalansavar 12 - Sherlock, Doyle ve Houdini

9/17/2016
Podcastımızın bu bölümünde biri sanal, ikisi gerçek üç karakterin iç içe geçmiş hikayesini anlatıyoruz: Bir eleştirel düşünce ikonu olan kül yutmaz dedektif Sherlock Holmes, Sherlock'un yaratıcısı ünlü yazar ve doktor Sir Arthur Conan Doyle ve her tür kelepçe ve kilite meydan okuyan Sihirbaz Houdini. Kurgu edebiyatın en ünlü dedektifi Sherlock Holmes nasıl ortaya çıktı? Sherlock'un yaratıcısı Sir Arthur Conan Doyle'un spiritüelizm ve ruh alemlerine olan merakı nasıl başladı? İki küçük kız...

Duration:01:00:02

Yalansavar 11 - Güneşlenme ve Güneş kremleri

8/16/2016
Podcastımızın bu bölümünde dünya üzerindeki yaşamı büyük ölçüde borçlu olduğumuz Güneş ve bizlere olan etkileri hakkında sohbet ediyoruz. Güneş ışınlarının hayati öneme sahip D vitamini sentezlememizi sağlarken bir yandan da ne gibi mekanizmalarla yaşlanma ve kanser gibi istenemeyen sonuçlara neden olabildiğini tartışıyor ve güneşin bu zararlı etkilerinden korunmak için alabileceğimiz önlemlerden bahsediyoruz. Güneşten gelen ultraviyole ışınlar neler, güneş kremleri nasıl çalışıyor,...

Duration:00:52:49

Yalansavar 10 - Nobel Hastalığı

6/27/2016
Podcastımızın bu bölümünde Nobel Ödülleri ve benzeri büyük başarılara imza atmış kişilerde gözlemlenen ilginç bir fenomen olan "Nobel Hastalığı"ndan bahsediyoruz. Nobel hastalığı, bir alanda büyük bir başarıya imza atmış bazı ünlü isimlerin ilerleyen yıllarda uzmanlık alanları dışında ve hatta kimi zaman sözdebilim alanında ortaya sürdükleri desteksiz iddialarla kendini gösteren ilginç bir durum. Sobhet boyunca Nobel ödüllerinin bilim dünyasındaki yeri hakkında sohbet ediyor, Nobel...

Duration:01:04:27

Yalansavar 9 - Homeopati

6/6/2016
Bu bölümde bir alternatif tıp uygulaması olan homeopatiden bahsediyoruz. Homeopatinin temel ilkelerini, iddia edildiği etkinliğe ilişkin olası kanıtları mercek altına yatırıyor, insanlığın gelişimi boyunca ortaya çıkmış büyü ve öz düşüncesinin homeopati ile olan ilintisi ve popüler olma nedenlerinden bahsediyor ve homeopati kullanımı ile ilgili sakıncalara değiniyoruz.

Duration:01:08:36

Yalansavar 8 - Plasebo Etkisi

5/23/2016
Bu bölümde bir gerek klinik deneyler, gerek günlük tıp uygulamaları ve alternatıf tıpta sık kullanılan plasebo etkisinden bahsediyoruz. Geçmişten günümüze plasebo kavramı ve plasebo etkisi altında yatan fizyolojik ve psikolojik mekanizmalara değiniyor, bu etkiyi hastaların tedavilerinde etik sınırlar dahilinde ne şekilde kullanabileceğimizi tartışıyoruz.

Duration:00:54:14

Yalansavar 7 - Elektromanyetizma

5/9/2016
Bu bölümde çevremizi saran elektromanyetik dalgalardan bahsediyoruz. Elektromanyetik spektrumdaki dalga türlerini bir kez daha anımsıyor, bir kısmını gözle göremediğimiz bu dalgaların etkilerini tartışıyor ve pek çok kişinin en çok endişe duyduğu mikrodalga fırınlar, cep telefonları ve kanser ilişkisini mercek altına yatırıyoruz.

Duration:00:55:55

Yalansavar 6 - Kaya Tuzu

4/23/2016
Bu bölümde tuzun insan hayatı için önemi, tarihteki yerinden ve sağlığımıza olan etkilerinden bahsediyor ve son yıllarda marketleri saran mucivzei olduğu iddia edilen Himalaya tuzunu Yalansavar merceğine yatırıyoruz.

Duration:00:48:56

Yalansavar 5 - Alternatif Tıp

4/11/2016
Bu bölümde, sitemizde sıklıkla değindiğimiz alternatif tıp konusuna genel bir giriş yapıyor, alternatif tıp kavramı, etkinliği ve popülerliği hakkında sohbet ediyoruz. Alternatif tıp nedir, neye alternatif sunuyor? Bir yöntemin işe yarayıp yaramadığını nasıl anlarız? Alternatif tıp neden popüler? Alternatif tıp yöntemlerinin ne zararı var? Kullananlar nelere dikkat etmeli?

Duration:01:02:52

Yalansavar 4 - Safsatalar ve Sofistler

3/28/2016
Bu bölümde safsatalar ve argüman hataları konusuna değiniyoruz. Ayrıca belirli başlı safsata örneklerine değinerek, tartışmalarda safsataları fark etmenin önemi ve fark ettiğimiz safsatalarla başa çıkmanın yollarından bahsediyoruz. Safsata nedir? İlk "safsatacılar" kimlerdi? Sık karşılaştığımız safsata örnekleri: Bir bilen safsatası (Argument from authority), Kaygan zemin argümanı (Slippery slope), Popülerlik safsatası (Argument from popularity), Öncüllük Safsatası (Post hoc ergo propter...

Duration:00:49:30